De eerste ideeën rond Vakland Het Hogeland ontstonden in 2018. In dat jaar organiseerde Het Hogeland College in samenwerking met gemeenteraadsleden een ontmoeting van overheid, onderwijs en ondernemers rond de vraag hoe ze samen vorm zouden kunnen geven aan het idee van een leven lang ontwikkelen op het Hogeland. Toen bleek dat er een grote behoefte was om nieuwe ideeën en bestaande initiatieven en ontwikkelingen te bundelen en aan elkaar vast te knopen. Dat alles kwam bij elkaar in de centrale gedachte dat een leven lang leren van dorpsbewoners de regionale samenleving en economie duurzaam verder zou kunnen ontwikkelen. Daarvoor zou je inwoners van Het Hogeland in staat moeten stellen zich dicht bij huis verder te ontwikkelen.
Zo werd in januari 2021 Vakland Het Hogeland geboren. Doel was de kennis en vaardigheden van de inwoners van Het Hogeland verder te ontwikkelen binnen de eigen regio. Motto: ‘Een leven lang leren door te doen met het Hogeland als klaslokaal.’ Met ondersteuning van het Nationaal Programma Groningen, gemeente Het Hogeland en vele andere partijen op of rond het Hogeland werd in vier jaar tijd een uitgebreid programma opgebouwd voor inwoners, ondernemers en onderwijs- en overheidsinstellingen.
In een periode van vier jaar werd zo een uitgebreid programma opgebouwd. In die tijd namen bijna 2000 inwoners deel aan cursussen, workshops, trainingen en seminars van Vakland Het Hogeland. Ook bleken veel Hogelandster bewoners en ondernemers hun eigen kennis en kunde graag te willen delen.
Het aanbieden van laagdrempelige, praktische opleidingsmogelijkheden en inspelen op de actualiteit waren de belangrijkste speerpunten van Vakland Het Hogeland. In een artikel op RTV-Noord gaf directeur Engbert Breuker als voorbeeld de grote stroom Oekraïense vluchtelingen die in de lente van 2022 op het Hogeland arriveerden. ‘Het bleek dat ze behoefte hadden aan taallessen. Maar er was op dat gebied niets geregeld. Wij vonden verschillende taaldocenten met de juiste papieren bereid les te gaan geven, en regelden de locaties.’ Na een jaar werd deze taak overgenomen door reguliere onderwijsinstellingen, maar het grondwerk op het gebied van taalverwerving was ondertussen al gedaan, dankzij de vrijwilligers van Vakland.
Een ander voorbeeld is de Onderzoekswerkplaats, waarbij studenten van mbo’s en hbo’s een schooljaar lang actuele vraagstukken van ondernemers, inwoners, overheids- en onderwijsinstellingen op het Hogeland onderzoeken en vervolgens advies uitbrengen. In totaal zijn er inmiddels al bijna vijftig van dit soort onderzoeksrapporten uitgebracht..
Gebiedscoöperatie het Hogeland
Om al deze projecten ook na de vier jaar van het Nationaal Programma Groningen blijvend te kunnen uitvoeren – en om ook andere programma’s en projecten te kunnen ontwikkelen – werd eind maart 2023 Gebiedscoöperatie Het Hogeland opgericht als juridisch en organisatorisch kader voor Vakland. Deze coöperatie gaat verder dan Vakland doordat ze niet alleen op leren en educatie is gericht, maar op een bredere ontwikkeling op vele gebieden: economie, ecologie, sociaal-maatschappelijke vraagstukken, cultuur, energie, klimaat en landschap.
Vakland Het Hogeland blijft daardoor bestaan als uitvoeringsorganisatie van de Gebiedscoöperatie Het Hogeland.